DICHTER MONNIK JAN AMOERS (1444)

      Ten   tijde   van   abt   Robrecht   van   Berthem   leefde   te   Vlierbeek   de monnik   Jan   Amoers.   In   1426,   een   jaar   na   de   stichting   van   de Leuvense   Universiteit,   vatte   hij   aan   deze   instelling   studies   aan   in het    Kerkelijk    Recht.    Over    deze    materie    gaf    hij    nadien    zelf onderricht    aan    zijn    Vlierbeekse    confraters.    Amoers    was    ook dichter,     en     om     die     reden     verdient     hij     een     plaats     in     de geschiedenis   van   de   Middelnederlandse   letterkunde   en   van   het toneel   te   Leuven.   De   stad   vroeg   hem   inderdaad   tot   tweemaal   toe een    toneelstuk    te    schrijven    dat    zou    worden    opgevoerd    naar aanleiding   van   de   jaarlijkse   Ommegang   in   september.   Na   de optocht   van   de   Ommegang   werd   ieder   jaar   op   de   Grote   Markt   in open     lucht     een     opvoering     gehouden.     De     stadsrekeningen verschaffen   nauwkeurige   inlichtingen.   In   september   1444   werd Amoers    een    honorarium    betaald    voor    het    spel    van    “De    Drie Hiërarchie    der    engelen”    en    het    jaar    daarop    voor    een    ander toneelstuk, getiteld “Onser Liever Vrouwen Miraculen”.         In    september    1444    werd    op    de    Leuvense    Grote    Markt gedurende    meerdere    dagen    een    stellage    opgetimmerd.    Zowel overdag     als     ‘s     nachts     waren     bewakers     aangesteld     om beschadiging   of   diefstal   van   hout   te   voorkomen.   Het   spel   werd opgevoerd    door    vijf    gezellen,    die    voor    hun    medewerking    van stadswege   vergoed   werden   met   enkele   liters   Rijnwijn.   De   inhoud   van   het   stuk   kan   worden   afgeleid   uit   de   rekwisieten die   in   de   stadsrekeningen   worden   vermeld   en   van   de   omschrijving   die   men   in   deze   documenten   aan   het   spel   geeft.   Het kreeg   namelijk   ook   de   titel:   “Het   spel   van   de   Drievuldigheid”,   of   “van   de   kroning   door   de   Triniteit”.   Het   handelde   dus over de Kroning van Maria in de hemel.       Zoals   men   in   de   theologische   literatuur   en   in   de   kunst   merkt,   werd   de   H.   Maagd   volgens   de   toenmalige   opvatting   de kroon   op   het   hoofd   geplaatst   door   de   Drievuldigheid.   Dit   gebeurde   in   bijzijn   van   de   engelen.   De   titel   spel   van   de   Drie Hiërarchieën”   zinspeelt   hierop.   Sedert   de   pseudo-Dionysius   de   Areopagiet,   een   kerkelijk   auteur   uit   de   5de   eeuw, worden    de    engelen    immers    gegroepeerd    in    drie    groepen    of    Hiërarchieën.    De    eerste    bestaat    uit    de    Serafijnen, Cherubijnen   en Tronen;   deze   omgeven   God   in   constante   aanbidding.   De   Heerschappijen,   Krachten   en   Machten   maken de   tweede   groep   uit;   zij   beheersen   de   sterren   en   de   elementen.   De   derde   wordt   gevormd   door   de   Prinsdommen, Aartsengelen en Engelen; zij beschermen de aarde of zijn de goddelijke gezanten.   Volgens   de   stadsrekening   werden   in   het   spel   van   Jan   Amoers   deze   engelengroepen   uitgebeeld   door   schoolkinderen. Door   gordijnen   waren   ze   aan   het   zicht   onttrokken,   doch   via   een   opening   in   een   schutsel   konden   ze   op   de   gepaste momenten te voorschijn komen om Marias kroning luister bij te zetten. Het schilderij hierbij bevindt zich nu in de zuidelijke transeptarm van de kerk... Klik op de afbeelding voor meer info.
Het schilderij werd vaak verkeerdelijk toegeschreven aan de Leuvense schilder Joost vander Baren (+ na 1612). Het schilderij werd vaak verkeerdelijk toegeschreven aan de Leuvense schilder Joost vander Baren (+ na 1612).
Abdij van Vlierbeek

 DICHTER MONNIK JAN AMOERS (1444)

      Ten   tijde   van   abt   Robrecht   van   Berthem leefde     te     Vlierbeek     de     monnik     Jan Amoers.   In   1426,   een   jaar   na   de   stichting van    de    Leuvense    Universiteit,    vatte    hij aan    deze    instelling    studies    aan    in    het Kerkelijk   Recht.   Over   deze   materie   gaf   hij nadien       zelf       onderricht       aan       zijn Vlierbeekse   confraters.   Amoers   was   ook dichter,   en   om   die   reden   verdient   hij   een plaats     in     de     geschiedenis     van     de     Middelnederlandse letterkunde   en   van   het   toneel   te   Leuven.   De   stad   vroeg   hem inderdaad   tot   tweemaal   toe   een   toneelstuk   te   schrijven   dat zou    worden    opgevoerd    naar    aanleiding    van    de    jaarlijkse Ommegang   in   september.   Na   de   optocht   van   de   Ommegang werd   ieder   jaar   op   de   Grote   Markt   in   open   lucht   een   opvoering gehouden.     De     stadsrekeningen     verschaffen     nauwkeurige inlichtingen.   In   september   1444   werd   Amoers   een   honorarium betaald   voor   het   spel   van   “De   Drie   Hiërarchie   der   engelen”   en het   jaar   daarop   voor   een   ander   toneelstuk,   getiteld   “Onser Liever Vrouwen Miraculen”.         In    september    1444    werd    op    de    Leuvense    Grote    Markt gedurende   meerdere   dagen   een   stellage   opgetimmerd.   Zowel overdag     als     ‘s     nachts     waren     bewakers     aangesteld     om beschadiging   of   diefstal   van   hout   te   voorkomen.   Het   spel   werd opgevoerd   door   vijf   gezellen,   die   voor   hun   medewerking   van stadswege    vergoed    werden    met    enkele    liters    Rijnwijn.    De inhoud   van   het   stuk   kan   worden   afgeleid   uit   de   rekwisieten   die in   de   stadsrekeningen   worden   vermeld   en   van   de   omschrijving die   men   in   deze   documenten   aan   het   spel   geeft.   Het   kreeg namelijk   ook   de   titel:   “Het   spel   van   de   Drievuldigheid”,   of   “van de    kroning    door    de    Triniteit”.    Het    handelde    dus    over    de Kroning van Maria in de hemel.       Zoals   men   in   de   theologische   literatuur   en   in   de   kunst   merkt, werd   de   H.   Maagd   volgens   de   toenmalige   opvatting   de   kroon op   het   hoofd   geplaatst   door   de   Drievuldigheid.   Dit   gebeurde   in bijzijn   van   de   engelen.   De   titel   spel   van   de   Drie   Hiërarchieën” zinspeelt   hierop.   Sedert   de   pseudo-Dionysius   de   Areopagiet, een    kerkelijk    auteur    uit    de    5de    eeuw,    worden    de    engelen immers    gegroepeerd    in    drie    groepen    of    Hiërarchieën.    De eerste   bestaat   uit   de   Serafijnen,   Cherubijnen   en   Tronen;   deze omgeven   God   in   constante   aanbidding.   De   Heerschappijen, Krachten    en    Machten    maken    de    tweede    groep    uit;    zij beheersen    de    sterren    en    de    elementen.    De    derde    wordt gevormd   door   de   Prinsdommen,   Aartsengelen   en   Engelen;   zij beschermen de aarde of zijn de goddelijke gezanten.   Volgens   de   stadsrekening   werden   in   het   spel   van   Jan Amoers deze   engelengroepen   uitgebeeld   door   schoolkinderen.   Door gordijnen   waren   ze   aan   het   zicht   onttrokken,   doch   via   een opening   in   een   schutsel   konden   ze   op   de   gepaste   momenten te voorschijn komen om Marias kroning luister bij te zetten. Het     schilderij     hierbij     bevindt     zich     nu     in     de     zuidelijke transeptarm   van   de   kerk...   Klik   op   de   afbeelding   voor   meer info.
Het schilderij werd vaak verkeerdelijk toegeschreven aan de Leuvense schilder Joost vander Baren (+ na 1612). Het schilderij werd vaak verkeerdelijk toegeschreven aan de Leuvense schilder Joost vander Baren (+ na 1612).

Abdij van Vlierbeek