De stilteplek is ingebed in het groen van de Vlierbeekse abdijsite en nodigt bezoekers uit om te vertragen en even stil te staan. ​Dat ze net in de voormalige abtstuin werd ondergebracht, is geen toeval. In deze besloten tuin kon de abt zich vroeger immers even terugtrekken om te bezinnen en tot rust te komen. Die historische functie sluit naadloos aan bij de hedendaagse betekenis van het kunstwerk en versterkt de uitnodiging tot verstilling en reflectie.

“Met deze plek van verstilling verbinden we kunst en publieke ruimte op een manier die mensen echt raakt. Het werk van Els Dietvorst nodigt uit tot vertraging en reflectie, en geeft deze plek in de Abdij van Vlierbeek een sterke, hedendaagse betekenis. Zo maken we van stilte ook een gedeelde culturele ervaring.”, ​ zegt Bert Cornillie, schepen van cultuur. 

Reeks stilteplekken in Leuven

De stilteplek in de Abdij van Vlierbeek maakt deel uit van een reeks van drie Leuvense locaties waar rust en reflectie centraal staan. In 2023 opende in de Abdij van Park de eerste stilteplek met het kunstwerk Aedicula. Later volgde de herdenkingsplek Onument in Egenhoven, die ruimte biedt voor rouw en verlies.

Met deze plekken zet Leuven verder in op publieke ruimte waar stilte centraal staat, telkens versterkt door hedendaagse kunst die verbonden is met de omgeving.

Op de abdijsite van Vlierbeek ontluiken intussen ook andere stilte-initiatieven die deze plek verder verdiepen als ruimte voor rust en bezinning. Zo kan je er om de twee weken, op dinsdagavond, in de abdijkerk deelnemen aan christelijke meditatie, een gedragen moment van verstilling dat als een zachte deken over de deelnemers valt. Elk seizoen gidst de Heemkundige Kring Vlierbeek bezoekers bovendien door een stiltewandeling over de site, waarbij landschap, geschiedenis en stilte met elkaar verweven raken. Samen versterken deze initiatieven de abdij als een plek waar vertragen vanzelf spreekt en waar stilte niet leeg is, maar juist betekenis en verbondenheid oproept.

Kunstwerk als plek van verstilling

In haar werk vertrekt Dietvorst vanuit stilte als een concrete, verbindende kracht. (The Heartbeat Between) vormt een tegengewicht voor de hedendaagse versnelling en zoekt naar harmonie tussen mens, omgeving en de bredere kosmos. Het is een ingetogen interventie die uitnodigt om te rusten, te lezen, te reflecteren.

De beeldengroep bestaat uit stenen met gravures van ‘lijnen van het leven’ en fungeert als een baken tussen tijd en ruimte. Het werk is geen losstaand monument, maar maakt integraal deel uit van de plek en de natuur.

“Stilte is wat overblijft, wat was, wat is en wat zal zijn.”

“Het was de eerste keer dat ik met steen werkte, en het was een bijzonder fijne ervaring. We hebben de blokken zo gebeeldhouwd dat ze doen denken aan liggende schapen. De stenen, een mix van graniet en kalksteen zullen verweren en met het landschap meegroeien”, zegt beeldend kunstenaar Els Dietvorst.

Voor de realisatie werkte Dietvorst samen met de Ierse steenkapper O’Flaherty Stone, die de stenen handmatig vormgaf en de tekst met beitel en hamer aanbracht. Die ambachtelijke werkwijze is essentieel voor de betekenis van het werk en staat bewust haaks op de hedendaagse drang naar snelheid en massaproductie.

Ive Stevenheydens, curator van het project voor De Nieuwe Opdracht stelt: “Dit werk vermijdt dominantie. Het is een ingetogen interventie in een landschap dat uitnodigt tot vertraging en reflectie. Betreed deze site niet als een monument, maar kom langs, wees welkom. Dit maakt deel uit van de natuur. “

Over Els Dietvorst

Els Dietvorst (1964) is een Belgische beeldend kunstenaar en filmmaker. Haar werk vertrekt vanuit sociale interactie, ecologie en de relatie tussen mens en natuur. Ze woont en werkt in het Ierse Whittyshill, waar de ruwe kustlijn en het lokale leven haar praktijk sterk beïnvloeden. In haar oeuvre staat de positie van de buitenstaander centraal, net als de manieren waarop mensen omgaan met een kwetsbare wereld.

Stilte is ...

Voor dit stiltekunstwerk schreef Els Dietvorst een gedicht over stilte, verstilling en de ruimte die ontstaat wanneer woorden even plaatsmaken voor aandacht. Het gedicht vormt een wezenlijk onderdeel van het kunstwerk en nodigt bezoekers uit om niet alleen te kijken, maar ook te voelen en te reflecteren. De slotzin van het gedicht werd vereeuwigd in de stenen van het kunstwerk en blijft zo als een blijvende uitnodiging tot bezinning aanwezig op deze bijzondere plek. Hieronder vind je het integrale gedicht.

Stilte is een blote rots,

uitgeput van het rollen in de zee.

Stilte is het zwarte gat,

begin van alle begin.

Stilte is de zachte zucht na de liefde.

Het is het knetterend vuur

dat zich de boom herinnert.

Het is een valk, roerloos,

luisterend naar de hartslag van de wind.

Stilte is een vallend blad,

door licht en lucht gedragen.

Stilte is 7 witte duiven

in de armen van een winterboom.

Stilte is op blote voeten lopen langs de vloedlijn.

Stilte is het druppelen van onzichtbaar water.

Stilte is de echo van je kus op het venster. 

Je schaduw die zich zacht in de mijne ontvouwt.

Stilte is wat overblijft – 

wat was, wat is

en wat zal zijn.

^{© Tekst: Abdij van Vlierbeek in samenwerking met Stad Leuven. © Foto's: Stad Leuven.}