Menu  |  Nieuws  |  Ligging  |  Over deze site  |  Contact  |  Logo  

© foto: Jan Crab

Nieuws

Een nieuwe thuis voor de vleermuis

Afgelopen maand kende Vlaams minister van natuur Zuhal Demir de nodige budgetten toe aan twee projecten, die de vleermuizenpopulaties op en rond onze abdijsite, willen ondersteunen. Zo keurde het Agentschap voor Natuur en Bos de projectsubsidies Natuur goed van de Stad Leuven voor het herstel van de oude Oosterdreef. Ook de projectaanvraag, waarbij Natuurpunt Vlierbeek twee winterverblijfplaatsen voor vleermuizen wil inrichten, werd gehonoreerd. Oosterdreef hersteld voor vleermuizen Oude dreef als toegangsweg tot de abdijsite Ten tijde van de benedictijnenmonniken vormde de lange Oosterdreef, terug te vinden op de Ferrariskaart van 1777, één van de toegangswegen tot de Abdij van Vlierbeek. Deze oude dreef liep - zoals de naam doet vermoeden - vanuit oostelijke richting tot aan de voormalige Oosterpoort van onze abdijsite en sloot vervolgens aan op de Eilandtuin (of Abtstuin) - op de hoek van de Boomgaard. In historische documenten werd de poort ook wel Lindenpoort genoemd. Deze benaming verwijst hoogstwaarschijnlijk naar de nabijgelegen gemeente Linden, die zich ten oosten van het abdijdomein situeert. Een andere mogelijkheid is dat de oude dreef geflankeerd werd door lindebomen en dat de poort bijgevolg daaraan haar naam dankte. Vandaag blijven van het bouwwerk slechts enkele overwoekerde muurresten en een stenen brug bewaard. De Oosterdreef zelf is nog duidelijk te situeren, maar gaat grotendeels op in het huidige landschap. Tot voor enkele decennia vormde het landschap rondom de Abdij van Vlierbeek een volledig open terrein. Je kreeg dus al van ver een mooi zicht op de benedictijnenabdij. De oude Oosterdreef vormde de rand van een grote open kouter met een moeraszone waar twee beken – de Molenbeek en de Vlierbeek - door stroomden. De beken zijn nog steeds aanwezig, maar een groot deel van de weilanden rond de abdij zijn vandaag bebost. Die bebossing is er vrij snel gekomen door gebrek aan onderhoud. Met de bebossing zijn ook de dreven, die langs de waterlopen werden aangeplant, verdwenen. Ze zijn deels mee opgegaan in het bos of op andere plaatsen verdwenen gewoonweg de bomen. Nochtans zijn dreven heel waardevol voor vleermuizen - als nestplaats, maar evenzeer als voedselgebied. De Laatvlieger (Eptesicus serotinus), de Gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) en de Gewone grootoorvleermuis (Plecotus auritus) zijn soorten die nu reeds huizen op de zolders van de Abdij van Vlierbeek. In hoeverre vandaag ook typische bossoorten voorkomen in en om de abdijsite is nog niet helemaal duidelijk. Het herstellen van de historische Oosterdreef is trouwens niet alleen voor vleermuizen significant. Ook voor heel wat andere soorten zoals paddenstoelen, kevers, (korst)mossen, … zal de herstelde dreef met onder meer oude, aftakelende bomen met dood hout een ecologische meerwaarde vormen. Doordat het bladstrooisel zich er bovendien minder zal ophopen en er meer licht zal kunnen doordringen dan in het aangrenzende bos, zal hier een specifieke leefomgeving ontstaan. Voldoende drijfveren dus om deze historische dreef in ere te herstellen. Doel en aanpak van de herstelwerkzaamheden Het Masterplan Vlierbeek wil de oorspronkelijke opbouw van het landschap rond de Abdij van Vlierbeek zo veel mogelijk nastreven. De oude Oosterdreef zal daartoe over een lengte van 250 meter hersteld worden. Het gaat hierbij om het eind dat loopt van aan het verbindingswegje tussen de Kortrijksestraat en het Negenbunderspad tot aan de voormalige Oosterpoort van de abdijsite. Op langere termijn moet dit leiden tot bomen met holten die door vleermuizen kunnen gebruikt worden als kolonieplaats. Op korte termijn zal de herstelde dreef alvast dienst doen als voedselgebied voor de vleermuizen, die huizen op onze abdijsite. Maar al even belangrijk is het herstel van de geleidende structuur tussen kolonie- of dagrustplaatsen (de abdijsite) en voedselgebieden in de ruimere omgeving (zoals het Lindenbos en het Chartreuzenbos). De aanplant van de dreef zal uitgevoerd worden tijdens het plantseizoen van 2021-2022. Waar mogelijk zullen oude bomen opnieuw opgenomen worden in de dreefstructuur. Op plaatsen waar dit niet mogelijk is of waar hiaten zijn ontstaan in de structuur zullen nieuwe bomen worden aangeplant. Winterverblijfplaatsen voor vleermuizen Krocht en Oud Abtskwartier als ideale winterverblijfplaats De winter is voor vleermuizen één van de meest cruciale periodes in het jaar. Om de koude en voedselarme wintermaanden door te komen, brengen vleermuizen al slapend de winter door. Tijdens hun winterslaap moeten ze als het ware de omgeving “ondergaan”. Door deze passieve houding verlaagt hun metabolisme en zijn vleermuizen – net als andere dieren die een winterslaap houden - tijdens de winter niet in staat om snel te reageren op veranderende omstandigheden. Ze zijn dan uiterst kwetsbaar en hebben dus een zeer stabiele winterverblijfplaats nodig. Dit maakt dat ze hoge, soortspecifieke eisen stellen aan de ruimte waarin ze vanaf oktober-november tot maart-april (afhankelijk van de buitentemperatuur en soort) hun intrek nemen. Vleermuizen zijn in het algemeen erg kieskeurig in de keuze van een verblijfplaats – en dit in elk seizoen. Vaakgebruiken ze voor iedere mogelijke weersomstandigheid en voor elk seizoen een aparte plek. Hun armen en benen zijn helemaal aangepast om te kunnen vliegen. Daardoor kunnen vleermuizen niet zelf een nest maken, een gat in een boom hakken of een hol graven. Ze zijn dus voor hun verblijfplaatsen helemaal aangewezen op al bestaande omstandigheden. Voor hun winterslaap zoeken ze plekjes waar het donker en koel is, maar niet vriest. Een constante temperatuur tussen 2°C en 10°C - afhankelijk van de soort - is ideaal. Verder mag het er niet tochten en is ook een hoge luchtvochtigheid (80%-100%) van belang. Dit om de vlieghuid van de vleermuizen te beschermen. Bij een maandenlang verblijf in een te droge ruimte zou de vlieghuid immers uitdrogen en scheuren. Sommige soorten kruipen het liefst weg in spleten, barsten en andere holten in de muren, terwijl andere open en bloot aan de muren hangen. De aanwezigheid van ruwe wanden om aan te hangen of voldoende kleine schuilplaatsen - er moeten immers genoeg “bedden” aanwezig zijn voor de hele kolonie – speelt dus evenzeer een belangrijke rol. De nodige rust vult het verlanglijstje van de overwinterende vleermuizen aan. Het verstoren van de verblijfplaatsen door mensen of andere dierenis immers zeerongunstig omdat hierdoor de omgevingstemperatuur verhoogd wordt en de lucht in beweging komt, wat de vleermuizen uit hun winterslaap kan halen. Dit gaat gepaard met een enorm energieverlies dat de dieren vaak niet meer te boven komen of niet meer kunnen aanvullen door een tekort aan voedsel (insecten) tijdens de winterperiode. Ze zullen bijgevolg sterven. Een hele waslijst aan eisen dus om te kunnen voldoen als geschikte winterverblijfplaats. Met haar oude en kille kelders heeft onze benedictijnenabdij echter al deze troeven in handen. Natuurpunt Vlierbeek zal daarom de kelder van het Oud Abtskwartier alsook een historische grafkelder verder inrichten als winterverblijfplaats voor vleermuizen. De grafkelder - onder de Vlierbekenaren ook wel gekend als “krocht” - is gelegen in de voormalige Pandtuin, meer specifiek langs de sacristie van de huidige Onze-Lieve-Vrouwekerk. Deze ondergrondse ruimte werd destijds aangelegd onder de historische pandgang van de benedictijnenabdij. Aanpak van de werkzaamheden Door de specifieke eisen van een winterverblijfplaats zijn enkele inrichtingswerken en de opmaak van een verder beheerplan noodzakelijk. In het Oude Abtskwartier zullen de verluchtingsopeningen, die naar de kelder leiden, worden afgesloten met een cortenstalen plaat met telkens een invliegopening in. Zo kunnen de vleermuizen naar binnen vliegen, wordt tocht geminimaliseerd, maar blijft er wel een opening om te verluchten. In de kelder zelf moeten er eigenlijk geen aanpassingen gebeuren omdat er hier al voldoende spleten, kieren en luchtklokken1 aanwezig zijn waar de vleermuizen zich in kunnen schuilhouden. Op de toegangsschacht naar de krocht zal een betonnen of bakstenen constructie geïnstalleerd worden. Deze zal afgesloten worden door ofwel een decoratieve deur met invliegopening, ofwel een kooiachtigemetalen constructie met spijlen. Ook onderaan de trap, die de toegangsschacht met de eigenlijke grafkelder verbindt, komt er een cortenstalen deur met invliegopening. De deur moet de luchtcirculatie beperken, een stabiele temperatuur creëren en tocht minimaliseren zodat de achterliggende ruimte een aangename winterverblijfplaats voor de vleermuizen zal zijn. In de krocht zal er bovendien een constructie uit hout en steen gemaakt worden waar vervolgens “vleermuizenstenen” aan bevestigd zullen worden. Dit geeft de vleermuizen de mogelijkheid om zich vast te haken of in weg te kruipen zonder dat de oude muren van de historische grafkelder beschadigd worden. Volgens de huidige planning, zullen de werken in de loop van 2021 van start gaan en zullen de vleermuizen beide ruimten reeds volgende winter als winterverblijfplaats kunnen gebruiken. De soorten die we er dan hopen terug te vinden zijn onder meer: de Baardvleermuis (Myotis mystacinus), de Watervleermuis (Myotis daubentonii), de Gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus), de Gewone en de Grijze grootoorvleermuis (Plecotus auritus/austriacus), de Laatvlieger (Eptesicus serotinus) en laatst, maar niet minst de Franjestaart (Myotis natteri). We kijken er alvast naar uit om naast het koppel slechtvalken, dat in de lente en zomer nestelt in de toren van onze abdijkerk, nu ook de vleermuizen als onze koesterburen welkom te heten. 1Holle ruimtes in het plafond, die vaak wat dieper (hoger) zijn en waar de lucht in blijft hangen (en dus stabieler is). Foto 1: Ferrariskaart van 1777, geraadpleegd op https://www.kbr.be/nl/kaart-van-ferraris/ op 29 november 2020. Foto 2: Zicht op het open landschap rond de Abdij van Vlierbeek. Enkel de voormalige dreven doorbreken het landschap. © Heemkundige Kring Vlierbeek. Foto 3:Laatvlieger (Eptesicus serotinus) in winterslaap. © Yves Adams – Vilda. Foto 4:Groepje Fransjestaarten (Myotis natteri) in winterslaap. © Yves Adams – Vilda. ©Tekst: Abdij van Vlierbeek in samenwerking met Natuurpunt Vlierbeek, Heemkundige Kring Vlierbeek en Stad Leuven.

» Ga verder

Honing van onze bijtjes

Momenteel is het volop herfst in onze boomgaard en ligt alles er rustig en stil bij. In het voorjaar en de zomer hebben onze bijtjes echter hard gewerkt en zorgden ze voor de productie van heerlijke Vlierbeekse honing. Heb jij ook wel zin in een potje artisanale honing van de bijtjes van onze abdijboomgaard? Onze imker Danny Koeken helpt je graag verder. Danny Koeken Kortrijksestraat 190 3010 Kessel-Lo 0472-97.09.42 dkoeken@gmail.com De prijs bedraagt 6,00 € voor een potje honing van 500 gram. ©Foto's: Abdij van Vlierbeek.

» Ga verder

Vlierke Plezierke

Heb je altijd al eens zin gehad om één van de bomen op onze abdijsite stevig te knuffelen? Weet jij misschien nog wat een “annekesnest” is? Of ben je wel benieuwd naar het oude volksverhaal over de klokken van Vlierbeek? Kom dan zeker de volgende weken eens langs op onze abdijsite. Enkele van onze abdijbewoners – Jonny & Rudi, Bea & Dirk en Céline & Willem met hun kinderen Janne en Martin - bedachten immers een leuk bomenspel voor jong en oud. Er valt heel wat te ontdekken: een vleugje poëzie, oude volksverhalen, doe-opdrachten, oude uitdrukkingen en zo veel meer. Een veilig initiatief om een wandeling langs onze historische benedictijnenabdij nog boeiender te maken! Je kan het bomenspel nog tot het einde van de kerstvakantie in alle rust komen ontdekken. Mocht het toch even druk worden op onze abdijsite, aarzel dan niet om een mondmasker te dragen. Zo denk je aan je eigen veiligheid, maar ook aan die van andere wandelaars. Update 20-11-2020: herbeluister nu ook het interview met Jonny Kiggen over Vlierke Plezierke in "Start je dag" van 20 november via de app van Radio 2 (rond 01:38:15). ©Foto's: Abdij van Vlierbeek. Klik op de onderstaande foto's om deze te vergroten.

» Ga verder

Een beetje Provence in Vlierbeek...

Onze historische benedictijnenabdij en de prachtige natuur rondom onze abdijsite blijven je in elk seizoen uitnodigen voor een wandeling. De natuur heeft intussen - ook in Vlierbeek - haar mooiste herfstjurk aangetrokken. Het veld langs het Kloosterdijkpad kleurt echter nog even volop zomersgeel dankzij de duizenden zonnebloemen die er momenteel in bloei staan. Een klein beetje een Provence-gevoel in Vlierbeek... ©Foto's: Abdij van Vlierbeek. Mogen we vragen om bij een wandeling rondom onze abdijsite alle corona-richtlijnen strikt te volgen. Op sommige dagen kan het best even druk worden, zeker met het prachtige herfstweer van de afgelopen dagen. Aarzel dan niet om een mondmasker te dragen. Zo denk je aan je eigen veiligheid, maar ook aan die van andere wandelaars. Ook willen we vragen om de rust en de privacy van de buurtbewoners rondom het veld met de zonnebloemen te respecteren. Het spreekt uiteraard vanzelf dat het niet de bedoeling is dat wandelaars zonnebloemen gaan plukken. Het veld betreft immers privé-bezit. Ook de "aangelegde paden", zijn er niet om wandelaars uit te nodigen om verder op het veld te gaan wandelen. Ze verlenen enkel toegang tot specialisten die grondstalen van het perceel dienen te nemen. We vragen dus om de zonnebloemen niet te plukken. Laat ons met z'n allen gewoon genieten van het mooie uitzicht.

» Ga verder

Opschorting eucharistievieringen

Zoals je wellicht vernomen hebt, heeft de Vlaamse regering beslist dat er momenteel in een kerkgebouw nog slechts maximum 40 personen toegelaten worden. Omdat we jouw veiligheid en die van onze parochiemedewerkers op de eerste plaats stellen, werd er in Vlierbeek beslist om alle eucharistievieringen vanaf dit weekend op te schorten en dit tot nader order. Een bezoek aan onze abdijkerk blijft wel mogelijk, dit voor een moment van persoonlijk gebed en bezinning. Je bent van harte welkom om op zondag van 10 uur tot 17 uur en op dinsdagnamiddag van 14 uur tot 16 uur de stilte van onze kerk te komen opzoeken. Onder het motto "Uit het oog, maar niet uit het hart", wil de gemeenschapsploeg van onze parochie Vlierbeek graag contact met jullie houden via hun wekelijkse nieuwsbrief, zodat we verbonden blijven met elkaar. Mocht je deze nieuwsbrief ook graag willen ontvangen om zo geïnformeerd te blijven over het reilen en zeilen binnen onze parochie, dan mag je steeds een mailtje sturen naar vlierbeekparochie@gmail.com. Je kan het secretariaat van onze parochie ook bereiken op de volgende telefoonnummers: 016-25.88.28 of 0471-73.12.68. De gemeenschapsploeg van onze parochie wil hierbij ook graag een extra oproep doen om je te abonneren of te herabonneren op het wekelijkse parochieblad - Kerk&Leven - waarin je alle parochienieuws kan lezen. Een jaarabonnement kost je 40 euro. Dit blad is er voor jou, maar komt er ook door jou! Wie zich geroepen voelt, kan en mag (graag zelfs) een artikel schrijven of een interessante tekst of boeiende foto doorsturen naar het e-mailadres van de parochie: vlierbeekparochie@gmail.com. Gewoon iets dat je graag deelt met onze parochianen. Zeker in deze tijden, kan wat extra nieuws voor wat welkome afwisseling zorgen. We zijn ervan overtuigd dat we verbonden kunnen blijven met elkaar om deze (alweer) moeilijke periode goed door te komen. ©Tekst: Gemeenschapsploeg parochie OLV Vlierbeek. ©Foto: Creatov.

» Ga verder

Groen licht voor verdere restauratie

Twee restauratiedossiers voor onze abdij stonden meer dan vijf jaar op de wachtlijst voor subsidies. Dat voor het Oud Abtskwartier (Koetshuis en Pandgang) werd in oktober 2014 ontvankelijk verklaard, dat voor het Nieuw Abtskwartier (interieur) in maart 2015. Voor beide dossiers werd eind augustus 2020 een aanvraag voor structurele voorafnames wegens hoogdringendheid ingediend. Matthias Diependaele, Vlaams minister van onroerend erfgoed, keurde beide aanvragen op 1 oktober 2020 goed. De dossiers worden nu voorbereid voor aanbesteding en naar verwachting zullen de werken kunnen starten in 2021. Een hele opsteker op weg naar de viering van 900 jaar Abdij van Vlierbeek in 2025. Foto 1: Nieuw Abtskwartier - De statige trap in de grote inkomhal van de vroegere woning van de abt van Vlierbeek. ©KIK-IRPA, Brussel. Foto 2: Oud Abtskwartier - Het Koetshuis enkele jaren voor de noodlottige brand in november 2016. ©Studio Roma (https://www.studioroma.be/projecten/abdij-van-vlierbeek-te-kessel-lo/).

» Ga verder

Bekijk al het nieuws

Agenda

12 december 2020

JNM Leuven en Natuurpunt Vlierbeek: Beheerwerken voor Piepers in de vallei van Vlierbeek

» Ga verder

20 december 2020

Aangepast - Kerstconcert Vlaams Radiokoor & Il Gardellino

» Ga verder

Bekijk de volledige agenda

Abdij van Vlierbeek

De voormalige abdij van Vlierbeek is gelegen in het landelijke groene deel van de deelgemeente Kessel-Lo ten noordoosten van de stad Leuven in Vlaams-Brabant. Zeven eeuwen lang vormde de abdij het kader voor het dagelijks leven van de benedictijnenmonniken van Vlierbeek. Met het afschaffen van de kloosters maakte de Franse Revolutie een einde aan het kloosterleven.

 

De bezoekers van vandaag ontsnappen niet aan de bijzondere sfeer van de tuinen, de monumentale kerk en de merkwaardige kloostergebouwen. De site bekleedt een voorname plaats binnen de cultuur- en kunstgeschiedenis van het oude Brabant.

 

De abdij van Vlierbeek is het gedroomde eindpunt voor vele wandelaars en fietsers, een pleisterplaats voor passanten die op het terras van de herberg genieten van de gastvrijheid zoals die doorheen de eeuwen tot de taken van de abdij behoorde.


Vlierbeek is geen ruïne zonder leven. De abdij is nu het centrum van de parochie Onze-Lieve-Vrouw van Vlierbeek.

In en om de abdij leeft een bloeiende gemeenschap die een ontmoetingspunt wil uitbouwen rond het verhaal dat hier sinds 1125 geschreven is en nu wordt aangevuld op weg naar 2025, de viering van negenhonderd jaar abdij van Vlierbeek. Zie Vlierbeek nu.