1772 – Abt Ildefons Van den Bruel

Ildefons Van den Bruel, geboren in 1736 te Vorst (Kempen), trad op negentienjarige leeftijd in bij de abdij van Vlierbeek. Aan de universiteit van Leuven behaalde hij de graad van licentiaat in de theologie, vermoedelijk was hij de enige abt van Vlierbeek met een diploma van dit niveau. In de abdij werd hij aangesteld als lector in de theologie. Op 12 september 1772 werd hij tot abt verkozen, in aanwezigheid van de Mechelse aartsbisschop, Johannes Henricus van Franckenberg (1726- 1804) en de kanselier van Brabant. Zijn devies luidde: “Amore virtutis odore” ("Uit liefde die de geur is van de deugd"). In de Vlierbeekse pastorie hangt een geschilderd portret van de abt, zij het in slechte staat. Hij wordt erop voorgesteld terwijl hij bladert in een boek met een commentaar op de regel van Benedictus. Het tafelkleed is versierd met zijn wapenschild en kenspreuk.

Uit de rekeningen van die tijd valt overigens af te leiden wat jaarlijks op tafel kwam voor de eenentwintig monniken, de knechten en de meiden. De grootste uitgave betrof de aankoop van "zeevisch", waarvoor 940 gulden werd betaald. Aan "groenen visch uyt onse vyvers" werd 150 gulden besteed. Daarnaast kocht men acht ossen voor een totaalbedrag van 640 gulden. De wijnrekening bedroeg 835 gulden. Verder werden jaarlijks elf schapen, dertien kalveren, vier lammeren en acht varkens verbruikt. Van alle Brabantse abdijen, op één na, besteedde Vlierbeek het grootste bedrag aan het levensonderhoud van de monniken.

De abdij kende in die tijd blijkbaar een periode van grote welvaart. De kloosters deelden in de algemene voorspoed van de Oostenrijkse Nederlanden. De abten streefden bovendien naar het comfort en zelfs naar de luxe die eigen waren aan de hogere standen. Ze gingen zich als prinsen gedragen. Deze prestigepolitiek wakkerde de onderlinge wedijver aan. Dit kwam het spirituele en intellectuele leven niet ten goede en het voedde seculariserende tendensen. Het eerder vermelde amortisatiedecreet werkte deze prestigepolitiek bovendien in de hand. Vermits de abdijen geen onroerende goederen meer mochten aankopen, investeerden ze de overschotten van hun inkomsten in grootschalige bouwprojecten. Ook Vlierbeek wou niet achterblijven en deed een beroep op architect Laurent-Benoît Dewez (1731-1812) om plannen te ontwerpen voor een volledig nieuw abdijcomplex.

Tegen het einde van zijn abtstermijn kreeg Ildefons Van den Bruel af te rekenen met de toenemende inmenging van keizer Jozef II (1741-1790) in het bestuur van kerk en staat. In 1789 kwam het tot een breuk toen de kloosteroversten weigerden om priesterstudenten te sturen naar het Algemeen Seminarie dat de keizer in Leuven had opgericht. Net als de abdijen die hetzelfde standpunt innamen, werd de abdij van Vlierbeek onder sequester geplaatst. Het protest mondde uit in een gewapende opstand en een volledige breuk met het Oostenrijkse bewind. In november 1789 verlieten de Oostenrijkse troepen de Zuidelijke Nederlanden. Op 11 januari 1790 verklaarden de Verenigde Nederlandse Staten zich onafhankelijk. Abt Van den Bruel, die op de vlucht was geslagen, kon naar zijn abdij terugkeren. Op 31 augustus 1790 kon hij er eindelijk de inwijding vieren van de nieuwe kerk, die al enkele jaren voltooid was. In het najaar keerden de Oostenrijkers terug. De nieuwe keizer Leopold II was verzoenend en verleende een ruime amnestie, waarvan ook de abt van Vlierbeek kon genieten.