1830 – De nieuwe parochie van Onze-Lieve-Vrouw-van Vlierbeek

In 1827 stichtte Willem I (1772-1843), koning der Nederlanden, de gemeente Kessel-Lo, samengesteld uit de gehuchten Kessel, Lo en Blauwput. In 1830 werd binnen dezelfde grenzen ook de parochie van Onze-Lieve-Vrouw van Vlierbeek opgericht. Dankzij een schenking van Jan Antoon de Becker kwamen de kerk en de kloostergebouwen in het bezit van de kerkfabriek. Aartsbisschop Franciscus Antonius de Méan (1756-1831) verhief het bedehuis op 14 september 1830 tot parochiekerk. De band met het abdijverleden werd ook door het pas aangestelde gemeentebestuur erkend. Het zegel van de abdij werd overgenomen als gemeentewapen. Bovendien werden het eerste gemeentehuis en het eerste schooltje van Kessel-Lo in de abdijgebouwen ondergebracht.

In 1837 droeg Jan Antoon de Becker de overige gebouwen en de tuinen over aan de kerkfabriek. De omringende landerijen, die tot het oorspronkelijke domein behoorden, schonk hij aan de naar hem genoemde "Stichting Jan Antoon De Becker". Deze kreeg als opdracht om met de opbrengsten ervan studiebeurzen voor kerkelijke studies toe te kennen. In de tweede helft van de 20^ste eeuw liet de Stichting een groot deel van de gronden verkavelen of verkocht ze aan de provincie.

De jonge kerkfabriek, die eigenaar was geworden van een omvangrijk gebouwencomplex, had het niet gemakkelijk. De abdij had in de voorbije decennia zwaar geleden en dringende herstellingswerken waren noodzakelijk. Om over de nodige financiële middelen te beschikken, verhuurde de kerkfabriek van bij de aanvang de meeste abdijgebouwen aan particulieren.

Na de ongelukkige benoeming van een eerste pastoor van het zelfstandige Vlierbeek werd Victor Van Schaeybroeck (†1858) als zijn opvolger aangesteld. Hij was een dynamische persoonlijkheid die erin slaagde rond de abdijkerk een volwaardige parochie uit te bouwen. In zijn "Cronijck of memorieboek van de succursale kerk van Kessel-Loo" tekende hij gedurende een aantal jaren zijn indrukken op over de toestand waarin hij de kerk bij zijn aantreden aantrof. De eerste zin spreekt al boekdelen: "Hier gekomen zijnde heb ik een schoon kerkgebouw gevonden dog in een alderslegsten staed zonder middelen en zonder meubelen of ornamenten als alleenlijk het noodzaekelijk om nauwelijks het Heilige Sacrificie te kunnen verrigten". Uit het verdere relaas blijkt dat deze beschrijving allerminst overdreven was. Het doksaal werd gestut door twee dennenstammen, een sacristie ontbrak, de zuidwestelijke hoek van de toren was aan het afbrokkelen, waarbij zelfs een bol dreigde naar beneden te vallen.

Niet alle abdijgebouwen waren nuttig voor de toenmalige bewoners. De gebouwen langs de noord- en oostzijde, waaronder de kapittelzaal, de refter en het dormitorium, evenals de tiendenschuur, liet de kerkfabriek tussen 1838 en 1843 afbreken. De vrijgekomen stenen en schaliën werden gereinigd en samen met het hout opgestapeld om te worden verkocht. Door deze afbraak verloor de abdij de gebouwen die haar het meest kenmerkten. Van de Pandgang bleven wel drie noordelijke traveeën bewaard, die in 2023 werden gerestaureerd. Het westelijke deel van de Pandgang werd geïntegreerd in de woningen die in het hoofdgebouw werden ingericht.