1850 - Decennia van restaureren en in stand houden. Vlierbeek groeit.
Vanaf het midden van de 19de eeuw werd de geschiedenis van Vlierbeek in grote mate gekenmerkt door restauratie- en instandhoudingswerken. Een eerste restauratie van de kerk en woningen vond plaats in 1851, maar de oude gebouwen bleven een vootdurende zorg, temeer omdat de kerkfabriek nauwelijks over inkomsten beschikte. Die opdracht en bekommernis zouden nog een eeuw lang blijven bestaan: met beperkte middelen het historische gebouwenbestand bewaren en dienstbaar houden voor de gemeenschap.
De monumentale kerk, het hart van de parochie en de abdijgemeenschap, vormde ongetwijfeld de grootste zorg en kwam dan ook telkens opnieuw aan de beurt. De groei van de parochie bracht ook een apart probleem met zich mee. Bij de stichting van de parochie was een klein terrein voor de kerk als kerkhof ingericht. Dat bleek al snel te klein, wat leidde tot pijnlijke noodsituaties en onhygiënische toestanden. In 1857 kon, na een ruil van grond, een perceel aan de zuidzijde van de kerk als begraafplaats in gebruik worden genomen.
Op de abdijsite waren twee boerderijen gevestigd: één bij de Noorderpoort en een andere in het Oud Abtskwartier. Ook binnen de muren kreeg de site steeds meer een landelijk karakter: de siertuinen maakten plaats voor groentetuinen.
In de grootste gebouwen namen enkele bekende figuren hun intrek. Joris Helleputte (1852-1925) bewoonde van 1894 tot aan de Eerste Wereldoorlog het Nieuw Abtskwartier. Deze ingenieur was hoogleraar aan de Katholieke Universiteit Leuven en een toonaangevend architect in de neogotische stijl. Verschillende gebouwen van zijn hand, zoals het Filosofisch Instituut, het Leo-XIII-seminarie en het Justus Lipsiuscollege, zijn tot vandaag bewaard gebleven. Daarnaast was hij gedurende enkele decennia een vooraanstaand en Vlaamsgezind volksvertegenwoordiger voor de katholieke partij en bekleedde hij ook meermaals een ministerambt. In het Gastenkwartier woonde de uit Nederland afkomstige letterkundige en hoogleraar Pieter Paul Alberdingk Thijm (1827-1904). Hij was onder meer hoofdredacteur van het literair tijdschrift “Dietsche Warande” (later "Dietsche Warande en Belfort"). Zijn dochter Elisabeth Alberdingk Thym (1863-1952) was een bijzonder cultuurminnende vrouw, die in Vlierbeek zeer geliefd was. Zij bleef tot aan haar overlijden in het Gastenkwartier wonen.
© Heemkundige Kring Vlierbeek vzw