1900 - Een parochiegemeenschap die zich ontplooit

Doorheen de twintigste eeuw evolueerde de parochie Vlierbeek van een gesloten gemeenschap naar een open ontmoetingsplaats voor velen.

Twee bijzondere devoties hebben het religieuze leven van de parochiegemeenschap van Vlierbeek doorheen de eeuwen gekenmerkt: de Mariaverering en de verering van de heilige Leonardus. Dat Maria de patrones is van de parochie, gaf aanleiding tot een sterke en diepgewortelde Mariadevotie. Het linkerzijaltaar in de abdijkerk is aan haar toegewijd. Daar werd een eikenhouten Mariabeeld uit het begin van de 17de eeuw bijzonder vereerd. Het beeld werd aangekleed en gekroond, als teken van de bijzondere verering die het genoot. Op 12 maart 2004 werd het echter gestolen. Aan de hand van historische foto's slaagde kunstenares Jacqueline Baselier erin een replica te vervaardigen met behulp van 3D-printtechnologie. Op 15 augustus 2019 kreeg dit nieuwe beeld een plaats in het tot kapel ingerichte prieeltje, centraal op het binnenplein van de abdijsite. Zo kreeg de eeuwenoude Mariaverering opnieuw een zichtbare en betekenisvolle plek in het hart van de gemeenschap. Naast de Mariadevotie kent Vlierbeek ook een oude verering van de heilige Leonardus, een Franse kluizenaar uit de 6de eeuw, die vooral in landelijke gemeenschappen vereerd werd. Sinds de 17de eeuw wordt in Vlierbeek een relikwie van deze heilige bewaard. Gedurende vele jaren trok op pinkstermaandag een begankenis gelovigen naar Vlierbeek, waar zij de voorspraak van de heilige Leonardus kwamen afsmeken.

Op 2 juni 1904 vond binnen de abdijmuren voor het eerst een studentenfeest plaats. Wat begon als een eenmalig initiatief, groeide uit tot een jaarlijkse traditie: een uitbundig zomerfeest waarop de studenten, vlak voor de examenperiode aanbrak, nog eenmaal samen kwamen om te vieren. De grote bezieler van deze feesten was studentenleider Jef Van den Eynde (1879-1929). Onder zijn impuls evolueerden de feesten tot een bruisende mix van geestdrift, kunst en vermaak. Het romantische beeld van Vlaanderens roemrijke verleden vormde daarbij een belangrijke inspiratiebron. Vanuit die historische verbondenheid werd een nieuwe Vlaamse Beweging gevoed, die tijdens de feesten met overtuiging en enthousiasme tot uiting kwam. Ook schrijver Ernest Claes koesterde levendige herinneringen aan deze studententijd. Hij legde ze vast in zijn boek “Ik was student”, waarin ook de nostalgische verzuchting “Leuven, o dagen, schone dagen” weerklinkt. De naam van het café “In den Rozenkrans” verwijst naar de verfilming van zijn boek “De Witte”. Het café groeide uit tot een geliefde ontmoetingsplaats en vervult die rol tot op vandaag. In het hart van de abdijsite houdt het zo, op zijn eigen manier, de herinnering aan het rijke studentenleven van weleer levend.

In 1950 werd binnende abdijmuren een school opgericht, onder de hoede van de Zusters van de Christelijke Scholen van Vorselaar. Voor de zusters werd een kloostergemeenschap ingericht in het Nieuw Abtskwartier. De eerste jaren verliep het schoolleven voor de leerlingen in bescheiden omstandigheden, met noodklassen als voorlopige oplossing. In 1953 werden aan de zuidzijde van de abdijsite nieuwe klaslokalen gebouwd, waarmee de school over aangepaste infrastructuur kon beschikken. In 1993 volgde een nieuwe uitbreiding met de oprichting van bijkomende schoolgebouwen. Zo groeide de abdijschool verder uit tot een bloeiende onderwijsinstelling, die binnen de historische abdijsite een eigen plek en een levendige toekomst vond.

In de vroege ochtend van 17 maart 1953 brak, om een tot vandaag onbekende oorzaak, brand uit in de kerktoren. De toren werd volledig door het vuur verwoest en de vlammen sloegen over naar het kerkdak, dat eveneens zwaar beschadigd werd. De daaropvolgende restauratiewerken, die van 1953 tot 1959 duurden, brachten niet alleen het herstel van de kerk met zich mee, maar ook een vernieuwing van het interieur. Bij de brand was ook de Mariaklok uit de toren neergestort. Ze werd opnieuw gegoten en kreeg zo een nieuw leven. In dezelfde periode konden, dankzij een vergoeding voor de geleden oorlogsschade, eindelijk ook twee nieuwe klokken worden aangekocht. Ze vervingen de twee klokken die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter waren geroofd. Zo kreeg de kerk na een periode van zware beproeving niet alleen haar vertrouwde uitzicht, maar ook haar klank en stem terug.

© Heemkundige Kring Vlierbeek vzw