Abtstuin
In de noordoostelijke hoek van de Boomgaard ligt een intrigerend rechthoekig "eilandje", nu een grasvlakte omgeven door een droge gracht. Tot het begin van de 21ste eeuw was deze gracht gevuld met water. Door het verlagen van het grondwaterpeil is deze echter steeds meer drooggevallen. Alleen in een natte winter blijft nog water staan. De grachten van deze vroegere watertuin zijn vandaag nog duidelijk waar te nemen. De nog resterende uitgegroeide taxusstruiken, aan de rand van de omwalling, kan erop wijzen dat de tuin omhaagd was.
Een beschrijving van het abdijcomplex ten behoeve van de kopers uit 1798 vermeldt het eiland als ‘tuin van de abt omgeven door water’. Over de aanleg van het eilandje zijn geen geschreven bronnen bekend. De abtstuin komt nog niet voor op de kaart van Jean Villaret uit 1745 en is voor het eerst te zien op de kaart van Graaf de Ferraris uit 1771-1778. Op de kaart zijn twee gebouwtjes aangegeven – op latere kaarten slechts één – allicht een paviljoen of belvedère. Bij de verkoop van de abdijgebouwen in 1798 heeft landmeter P.J. De Rijcke een kaart van de abdijsite opgemaakt. Deze kaart toont – Ferraris is hier erg onnauwkeurig – dat de tuin aan de westzijde met een koets bereikbaar was via een dreef, die vertrok bij de Noorderpoort en uitliep op een houten brug over de eilandgracht.
De tuin illustreert de afgezonderde leefwereld van de abt in de abdij: hij woonde in een royaal ingericht eigen kwartier en kon zich ontspannen in een privétuin. Na het vertrek van de monniken op 11 januari 1797 werd de tuin verwaarloosd. De oorspronkelijke bestemming was wat vergeten en de plaats werd omschreven als "het eilandje".
Vandaag wordt onderzocht of het mogelijk is om de gracht rond "het eilandje" opnieuw van water te voorzien. Daarnaast is het de bedoeling om de voormalige Abtstuin via de Oosterpoort in te passen in een gepland netwerk van wandelpaden. Een oud wandelpad – wellicht daterend uit de 19de eeuw – dat dwars over de tuin loopt richting Oosterpoort is alvast weer geopend.
Foto 1: De Abtstuin, de grachten van deze vroegere eilandtuin zijn vandaag nog duidelijk waar te nemen. © Abdij van Vlierbeek. Foto 2: Kaart van Jean Villaret uit 1745. © geopunt.be. Foto 3: Kaart van Graaf de Ferraris uit 1771-1778. © KBR. Foto 4: Kaart van P.J. De Rijcke uit 1798. © Tekst: Abdij van Vlierbeek in samenwerking met Heemkundige Kring Vlierbeek vzw.