Abtstuin
In de noordoostelijke hoek van de Boomgaard ligt een intrigerend "eilandje", nu een kleine vierkante grasvlakte omgeven door een droge gracht. Tot het eind van de 20ste eeuw was deze gracht gevuld met water.
Het eilandje werd aangelegd in de tweede helft van de 18de eeuw als een tuin voor de abt. De Abtstuin was eertijds een afgelegen tuindeel waarin de abt bezoek kon ontvangen of zich in stilte kon terugtrekken. De grachten van deze vroegere watertuin zijn vandaag nog duidelijk waar te nemen. De nog resterende uitgegroeide taxusstruiken, aan de rand van de omwalling, wijzen erop dat de tuin omhaagd was. In deze tuin werd destijds een prieel opgericht. Van hieruit hadden de abt en zijn gasten een ideaal zicht op de abdijgebouwen en het uitgestrekte omliggende landschap. Dit illustreert de eigen leefwereld van een abt toen: een groot eigen kwartier om te wonen en gasten te ontvangen en nu ook een eigen tuin voor zijn ontspanning.
De Abtstuin is voor het eerst te zien op de kaart van Graaf de Ferraris uit 1771-1778. Op de kaart zijn twee gebouwtjes aangegeven, op latere kaarten slechts één. De tuin was aan de westzijde toegankelijk via een houten brug. De toegangsweg vertrok bij de Noorderpoort, zoals op latere kaarten duidelijk te zien is. De Ferrariskaart is hier weinig precies.
Na het vertrek van de monniken op 11 januari 1797 werd de tuin verwaarloosd. De oorspronkelijke bestemming was wat vergeten en de plaats werd omschreven als "het eilandje".
Bij de verkoop van de abdijgebouwen in 1798 heeft landmeter P.J. De Rijcke een kaart van de site opgemaakt. De kaart toont aan hoe de Abtstuin en de toegang vanaf de Noorderpoort te situeren zijn binnen de site, die door de zuidelijke gracht wordt afgesloten.
Het is de bedoeling om de voormalige Abtstuin te betrekken in een vernieuwd netwerk van wandelpaden (zie Oosterpoort). Anderzijds wordt onderzocht of het mogelijk is om de gracht rond "het eilandje" opnieuw van water te voorzien. De Abtstuin gaf recent nog enkele van zijn geheimen prijs. De bodemscans uit het geofysisch onderzoek, dat in de zomer van 2020 op onze abdijsite plaatsvond, maakten immers een oost-westgericht pad zichtbaar. Op historische kaarten van onder meer P.J. De Rijcke (1798) en Frans Godfried Keuller (1857) vinden we dit pad ook terug als onderdeel van een kruisvorm (in de linkerbovenhoek op de kaart). Een proefsleufje op deze locatie moet nu duidelijk maken of dit kruisende pad ook nog in de bodem terug te vinden is.
© Tekst: Heemkundige Kring Vlierbeek vzw
Foto 1: De Abtstuin, de grachten van deze vroegere eilandtuin zijn vandaag nog duidelijk waar te nemen. © Heemkundige Kring Vlierbeek vzw. Foto 2: Kaart van Graaf de Ferraris uit 1771-1778. © KBR. Foto 3: Kaart van P.J. De Rijcke uit 1798. © Heemkundige Kring Vlierbeek vzw. Foto 4: Plan van Frans Godfried Keuller uit 1857. © Heemkundige Kring Vlierbeek vzw.