Beeld "De monnik"

Op initiatief van het Restauratiefonds van de Abdij Vlierbeek kreeg 'De monnik', een beeld van minderbroeder en beeldhouwer Rik Van Schil, op 11 oktober 2015 een vaste plaats op één van de stillere plekjes van de abdijsite. Een beetje verscholen achter de muur die de Engelsche Hof omzoomt, straalt dit beeld van een monnik niet alleen nederigheid uit, maar ook een sereen streven naar vrede. Op de sokkel staat het woord PAX.

Kunstenaar Rik Van Schil (°16.06.1931-†19.12.2020) was beeldhouwer en minderbroeder. Er zijn niet zoveel hedendaagse beeldhouwers die vanuit hun religieuze roeping de vele aspecten van de spiritualiteit vorm hebben gegeven. Het oeuvre van Rik Van Schil kan in het algemeen omschreven worden als realistisch en expressief en vertoont een duidelijke verwantschap met het werk van de Duitse grootmeester Ernst Barlach (1870-1938). Rik Van Schil trachtte de werkelijkheid weer te geven zoals hij ze zag, maar sterk uitgepuurd en krachtig gestructureerd. De expressie in zijn werk kan intens zijn, maar bezit tegelijk een diepe innerlijke dimensie, omdat ze voortkomt uit de bron van zijn religieuze bezieling.

Monniken hebben hier gedurende bijna 700 jaar gewerkt en gebeden, 'Ora et Labora' ('Bid en Werk'). Daarbij was het gebed duidelijk belangrijker dan de arbeid. Hoe er gebeden moest worden, werd immers zeer gedetailleerd voorgeschreven in de Regel van Benedictus van Nursia (6^de eeuw). Het koorgebed  – van metten over vespers tot completen, aangevuld met de kleine uren (priem, terts, sext en noon)  – bepaalde in zeven momenten de structuur van het dagelijks leven.

Opmerkelijk is dat monniken deze traditie door de eeuwen heen vrijwel onveranderd hebben doorgegeven, tot op vandaag. Elke week werden alle 150 psalmen gebeden of gezongen, naast hymnen, kantieken, responsories en lezingen. Benedictus stak bovendien een vermanend vingertje op voor wie dat te veel zou vinden, waarbij hij herinnerde aan de voorlopers van de
monniken die elke dag maar liefst 150 psalmen lazen!

Naast het doorgeven van deze gebedstructuur was het streven naar vrede (PAX) essentieel. Het nastreven van eensgezindheid veronderstelde in de eerste plaats dat de vredeswens in het hart van elk lid van de gemeenschap leefde. Dit verklaart waarom boven vrijwel alle abdijpoorten het woord “PAX” te vinden is, en waarom het hier ook een plaats kreeg op de sokkel van dit beeld.

^{© Tekst: Abdij van Vlierbeek in samenwerking met Heemkundige Kring Vlierbeek vzw. © Foto's: Abdij van Vlierbeek.}